“สายพันธุ์โควิด” ชื่อนั้นสำคัญไฉน?

สำคัญมากครับเพราะถ้าชื่อเมืองได้ถูกขนานนามเป็นชื่อสายพันธุ์โควิด ไม่ว่าจะคิดเดินทางไปที่ไหน ก็เป็นเรื่องน่าหวาดหวั่นใจของเจ้าบ้านที่หมายจะไปเยือน

นักวิชาการเขาอุตส่าห์หาชื่อจำยากๆ บางทีก็มาจากการวิเคราะห์วงศ์วานว่านเครือ บางทีก็มาจากการจัดจำแนกต้นตอ ความใกล้ชิดและความสัมพันธ์กันทางวิวัฒนาการ

ที่เอามาใช้บ่อยเรียกว่า ระบบแพนโกลิน (PANGO Lineage) ซึ่งจะใช้ตัวอักษร A B C ตามด้วย . (จุด) และตัวเลขตามความห่างชั้นหรือใกล้เคียงกัน เช่น B.1.1.7, B.1.351, B.1.617.2 และ C.36.3

ซึ่งเอาตรงๆ เป็นระบบที่อาจจะจำยากไปไม่นิดเลยล่ะ เเต่เจอบ่อยในสื่อ คนก็เลยเริ่มชินชา เรียกไปเรียกมาก็พอติดปากกันพอสมควร

แม้ชื่อแบบระบบแพนโกลินนี้จะสามารถบ่งชี้ความสัมพันธ์กันของเชื้อแต่ละสายพันธุ์ได้ดีระดับหนึ่ง แต่หลายคนกลับมองว่ามันจำยาก และมันแทบจะไม่ได้สื่ออะไรเลยใน สายตาของคนทั่วไป เพราะจะว่าไปคนส่วนใหญ่ก็ไม่ได้จะสนใจตัวเลขโค้ดลับของแต่ละสายพันธุ์นั้นเท่าไรหรอก มิหนำซ้ำกลับต้องจำตัวเลขเยอะเเยะเต็มไปหมด อ่านไปอ่านมางง สับสนชีวิตได้อีก

ง่ายที่สุด ไม่คิดมาก ตั้งมันตามที่ที่เจอดีกว่า จะได้รู้ว่าต้นตอมาจากไหน เจอที่ไหน ให้ขนานนามตามชื่อเมืองหรือประเทศนั้นไปเลย จัดไปให้เป็นเกียรติเป็นศรีแก่สถานที่ที่พบเป็นครั้งแรกแบบเน้นๆ เช่น สายพันธุ์เคนต์หรือสายพันธุ์อังกฤษ สายพันธุ์แอฟริกาใต้ สายพันธุ์บราซิล และอื่นๆ อีกมากมาย

จนต่อมา ภายหลังจากการประชุมที่เผ็ดร้อนอยู่หลายครั้ง องค์การอนามัยโลกก็ได้เสนอชื่ออย่างเป็นทางการให้ไวรัสนี้ว่า SARS-CoV-2 หรือ Severe Acute Respiratory Syndrome Coronavirus 2

ถ้าว่าตามองค์การอนามัยโลก ตอนนี้สายพันธุ์กลายที่สำคัญๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งพวกสายพันธุ์กลายควรกังวล (variant of concern) และสายพันธุ์กลายควรจับตามอง (variant under investigation) จะได้ชื่อกรีก ในขณะที่ตัวไม่ค่อยสำคัญหรือดูแล้วไม่น่าจะมีแววร้ายก็จะละเอาไว้ก่อน คนจะได้ไม่สับสน

สายพันธุ์ B.1.1.7 หรือสายพันธุ์อังกฤษ ตอนนี้ได้ชื่อเป็น แอลฟา

สายพันธุ์ B.1.351 หรือสายพันธุ์เเอฟริกาใต้ ตอนนี้ได้ชื่อเป็น บีตา

สายพันธุ์ P.1 หรือสายพันธุ์บราซิล ตอนนี้ได้ชื่อเป็น แกมมา

สายพันธุ์ B.1.617.2 หรือสายพันธุ์อินเดีย ตอนนี้ได้ชื่อเป็น เดลตา

ส่วนสายพันธุ์อื่นๆ ที่เบากว่า ก็จะได้ชื่อเป็นอักษรกรีกเช่นกัน อย่างเอปไซลอน ซีตา และอื่นๆ ไปก่อน